Subscribe to Newsletter

Nieuws

News | Food for Thought | Events

HomeFood for thoughtDe Sustainable Development Goals: strategische agenda voor bedrijven!

De Sustainable Development Goals: strategische agenda voor bedrijven!

Ruim twee jaar geleden werden de Sustainable Development Goals (SDG’s ) gelanceerd. Als opvolger van de Millennium Development Goals zijn ze de wereldwijde agenda tot en met het jaar 2030. Op talloze maatschappelijke onderwerpen worden in 17 overzichtelijk domeinen doelstellingen weergegeven: van klimaat en energie tot water en onderwijs, van diversiteit tot en met voedsel en armoede. Bij de totstandkoming van deze doelstellingen is het bedrijfsleven nadrukkelijk betrokken. En dat is geen toeval: bij de realisatie van deze SDG’s  wordt nadrukkelijk ook een rol voorzien voor het bedrijfsleven. Maar hoe pakt dit bedrijfsleven die handschoen op? En hoe kan je als bedrijf op een zinvolle manier aan de slag met de SDG’s?

Ambitieuze doelstellingen

De SDG’s laten aan duidelijkheid niets te wensen over. In 2030 is de honger de wereld uit, kleinschalige voedselproducenten hebben hun landbouwproductiviteit en besteedbaar inkomen  verdubbeld en is aan alle vormen van ondervoeding een eind gemaakt. Iedereen heeft dan toegang tot betaalbare, zoveel mogelijk hernieuwbare energie en woestijnvorming is een halt toegeroepen. Gesubsidieerde overbevissing behoort dan tot het verleden en vrouwen en mannen worden wereldwijd gelijk behandeld. De SDG’s  zijn weer onderverdeeld in 169 subdoelen, die in meer of mindere mate kwantitatief gedefinieerd zijn. Deze doelstellingen bieden zo een uitstekend handvat voor ondernemingen om te kijken wat hun bedrijfseigen doelstellingen of beoogde bijdragen aan de SDG’s kunnen zijn en hoe deze dus hun duurzaamheidbeleid kunnen voeden. Daar over later meer. Maar eerst: hoe heeft het Nederlands bedrijfsleven deze SDG’s  opgepakt?

In september 2017 bracht VNO NCW een brochure uit die hierover zijn licht liet schijnen, onder de titel “Global Challenges, Dutch solutions”. Daarin wordt onder meer geconcludeerd dat de grootste uitdagingen voor de SDG’s  buiten de Nederlandse grenzen liggen. Dat betekent dat Nederlandse ondernemingen hun bijdrage vooral ook in hun internationale context en in hun dito handelsketens moeten zoeken. Concrete transitiepaden worden benoemd zoals “Van fossiel naar duurzaam”, “van analoog naar digitaal”,  “van regionaal naar mondiaal, van een ‘wegwerp’-economie naar een circulaire economie”. Een duidelijke verbinding ligt er zo met het initiatief NL Next Level, waarin het Nederlands bedrijfsleven pleit voor een toekomstgerichte en duurzame lange termijn investeringsagenda voor Nederland. De uitgave geeft een rijk overzicht van illustratie hoe bedrijven acteren op de domeinen van de SDG’s: hoe bijvoorbeeld Auping oude matrassen tot judomatten transformeert, hoe het bedrijf de Kromkommer voedselverspilling tegengaat of hoe Warmtecoöperatie Zuidplaspolder werkt maakt van CO2 reductie. Mooie voorbeelden die aangeven dat een deel van het Nederlandse bedrijfsleven duurzaam ondernemen serieus neemt. Ook roept de brochure bedrijven op om te rapporteren over hun voortgang op de SDG’s. Daarvoor is mondiaal ook een speciaal traject gestart: het Action Platform SDG-reporting, waarin GRI en de UN Global Compact samenwerken om tot eenduidigheid te komen hoe te rapporteren over de SDG’s.

Versnellen op de SDG’s: urgentie!

Toch geeft dit overzicht van de Nederlandse initiatieven nog een andere afdronk. Vele lovenswaardige  initiatieven die worden geportretteerd geven wel invulling aan, maar zijn niet geboren uit de lancering van de SDG’s. Ergo, waren deze initiatieven ook niet ontstaan zonder de SDG’s? Het eerlijke antwoord lijkt: waarschijnlijk wel! Er daar wringt misschien nu de schoen ook een beetje. Immers, de SDG’s zijn vooral bedoeld gelet op de maatschappelijke urgentie op versnelling en nieuwe initiatieven! Het beeld dat veel ondernemingen die slag nog moeten maken rijst ook op uit het recente onderzoek van Sustainalize, waarin we een verkenning deden naar de mate én manier waarop de SDG’s  terugkomen in de jaarverslagen van de 100 meest transparante bedrijven in 2016 volgens de Transparantiebenchmark. Hiervan noemt 55% de SDG’s, maar het lijkt erop dat ook hierbij bedrijven vooral bestaande initiatieven en trajecten nu benoemen als een SDG bijdrage. Op zich is dat een logisch begin om vertrouwd te raken met de SDG’s, maar de SDG’s zijn vooral bedoeld om ondernemingen te doen versnellen op maatschappelijke opgaven en deze in hun strategische koers te integreren.  Kernvraag is dan: #hoedan?  Want de SDG’s lijken voor veel bedrijven ver van hun bed en hoog over. Maar als we er goed naar kijken dan valt dat eigenlijk wel mee. Vier praktische stappen om in beweging te komen.

Stap 0: organiseer topcommitment

Vaak komt het initiatief ter oriëntatie op de SDG’s van de duurzaamheid- of MVO-manager. Een prima begin, maar SDG-commitment vergt echt steun op directieniveau. De SDG’s kennen immers een strategisch karakter. Doorwerking op de organisatie en de communicatie is betekenisvol voor de onderneming. Dat betekent dat het van groot belang is dat de top van de onderneming zich achter een verkenning op de betekenis moet scharen. Dat is feitelijk de eerste stap van een goed SDG traject. Steunt de directie of de raad van bestuur deze oriëntatie en de mogelijke uitkomsten? Staat men achter de richting die de SDG’s  wijzen en erkennen zijn de rol die ondernemingen hierin worden toegedicht? In dit stadium nog even ongeacht de uitkomsten!  Soms vergt dit wat overtuigings- of misschien beter – verleidingskracht, maar het is een onmisbare stap. Daarbij helpt het vaak ook de brug te slaan naar persoonlijke waarden en overtuigingen van bestuurders. Als daar een haakje te vinden is, dan is de brug naar de betekenis voor het bedrijf al wat steviger.

Stap 1 Werksessie kruizen SDG’s op kerncompetenties & strategie onderneming: selectie op SDG hoofdniveau

In de tweede stap wordt verkent welke SDG-doelen het meest relevant zijn voor de betreffende onderneming. Dat kan bijvoorbeeld door na te gaan wat de kerncompetenties zijn van de onderneming en deze te kruizen met de 17 SDG’s . Dit is bij uitstek een exercitie die zich leent om met verschillende disciplines van de onderneming te doen. Onmisbaar daarbij zijn bijvoorbeeld business development & innovatie, corporate communicatie, MVO/duurzaamheid, marketing en de directie. Daarbij zijn de SDG’s een gegeven en kunnen als eerste stap de echte kerncompetenties van de onderneming geplot worden. Figuur 1 geeft daar een voorbeeld van.

Zo zal voor een voedselproducent SDG2 (Einde aan honger) relevant zijn en voor een retailorganisatie  en tevens SDG 12 (Duurzame productie en consumptie) betekenisvol. Voor een rederij of bijvoorbeeld een visoverslagbedrijf SDG 14 (Bescherming van zeeën en oceanen) van belang en voor een vastgoedpartij wellicht SDG 11 (Veilige en duurzame steden).  Zo worden er inhoudelijke verbindingen gelegd met de meest relevante SDG’s, gelet op de aard van de activiteiten van de onderneming. Maar denk ook aan organisatorische kwaliteiten, competenties of kennisposities. Zo heeft een telecomprovider heel veel kennis van ICT, maar bijvoorbeeld ook een buitengewoon breed bereik richting consumenten. Vraag je af: voor welke SDG kan zo’n bereik betekenis hebben? Een luchtvaartmaatschappij heeft vliegtuigen, maar heeft als kerncompetentie ook ‘veiligheidsdenken’. En een supermarktconcern weet werkelijk alles van consumentpreferenties. Enzovoort, enzovoort. Dit leidt meestal tot een selectie van 4 tot 6 SDG’s die echt van wezenlijk belang zijn voor het bedrijf.  Dan zijn we klaar voor de volgende stap: de selectie van relevante SDG-subdoelen voor het bedrijf.

Stap 2: Selectie van SDG-subdoelen naar onderneming

Elke SDG kent weer subdoelen; sommige kwalitatief, andere meer getalsmatig. In deze tweede stap duiken we de gekozen SDG’s  dieper in. Welk subdoel is relevant voor de organisatie? Dan zal blijken dat voor een Nederlandse vastgoedontwikkelaar op de woningmarkt dat van SDG 11 (leefbare steden) subdoel SDG 11.5 (minder doden door natuurrampen) minder van belang is, maar 11.7 (universele toegang tot alle gebouwen voor iedereen, inclusief mensen met een handicap) wellicht wel van belang is.  Doel 10, minder ongelijkheid, kan voor veel ondernemingen betekenen: meer gelijke beloning van mannen en vrouwen voor dezelfde prestaties. Iets wat ook in Nederland nog geen gemeengoed is. Subdoel 15.1, onder andere het behoud en herstel van bossen in 2020, kan voor een bouwmarktconcern weer van groot belang zijn. Van deze subdoelen kunnen dan ook bijvoorbeeld getalsmatige doelstellingen voor de organisatie voor worden afgeleid. Een afweging is dan: wat ligt binnen de invloedsfeer van de onderneming en hoe kan een doel getalsmatig vertaald worden? Eén op één of wil de onderneming meer dan een evenredige bijdrage voor haar rekening nemen? Vaak zijn echt wel enkele sessies met het nodige huiswerk voor- en achteraf nodig om tot goede en doordachte, ambitieuze keuzes te komen. Immers, veel ondernemingen opereren bijvoorbeeld in talloze landen, waar per land ook weer andere opgaven bestaan. Maar ook de mapping met de strategie van de onderneming is van belang. Zeker voor grotere ondernemingen is dat een stevige exercitie. Hoe kunnen de SDG’s zo voedend zijn aan de strategie van de organisatie? Maar na zo’n inspanning staat er ook een dashboard met duidelijke lange termijn doelen op grond waarvan acties kunnen worden geformuleerd.  Dat is de volgende stap!

Stap 3:   Uitwerking in acties in programma of strategisch plan

Uiteindelijk zullen de keuzes ook hun beslag moeten krijgen in een strategisch plan, met heldere indicatoren, actie-eigenaren, budgetten et cetera. Voor dit soort trajecten heeft elk bedrijf zijn eigen proces ingeregeld. Het verdient aanbeveling deze SDG keuzes ook in dat soort processen en planvorming te integreren, waarmee voorkomen wordt dat het een geïsoleerde exercitie vormt. Juist daarvoor, voor de integratie in de lijn, is het topcommitment in stap 0 zo belangrijk.

Stap 4: Uitvoering, communicatie en rapportage

Tenslotte wordt het plan in uitvoering genomen en natuurlijk ook periodiek bijgesteld. Op basis van de gekozen indicatoren kan de onderneming nu ook duidelijk zijn doelstellingen communiceren en bijvoorbeeld jaarlijks rapporteren over de voortgang. Op de site www.sdgcompass.org staan daar verschillende suggesties voor.

Op deze manier is rapportage niet het vertrekpunt van de SDG’s  maar veel meer het uitvloeisel van een welgekozen, mede op de SDG’s gebaseerde strategie. Zo dienen de SDG als een wenkend perspectief, als een kompas voor strategievorming en gaat er de werking van uit die zo broodnodig is!  Van rapportage achter af naar gidsend kompas voor de strategie. Dat is de uitdaging waar het bedrijfsleven nu voor staat!

Rob van Tilburg, senior consultant bij Sustainalize en begeleidt bedrijven bij de hantering van de SDG’s

Blijf op de hoogte van ons nieuws, blogs en events via onze nieuwsbrief!